Χίος | Τι αξίζει να δείτε στο νησί της μαστίχας

Έχει έκταση 180.000 τ.μ. και τα τείχη του περικλείουν οικισμό με περίπου 650 κατοίκους. Η κατοίκηση στο χώρο του Κάστρου μαρτυρείτε τουλάχιστον από τους ελληνιστικούς χρόνους ενώ ευρήματα πιστοποιούν την συνέχιση της κατοίκησης στους Ρωμαϊκούς και στους πρωτοβυζαντινούς χρόνους.
Ναοί των μεσοβυζαντινών χρόνων μαρτυρούνται από τις πηγές (10ου αι.) και από ευρήματα ανασκαφών (11ου αι.)

Η Βιβλιοθήκη Κοραή είναι ένα από τα στολίδια που κοσμούν την πολιτιστική αλλα και πνευματική ζωή του νησιού της Χίου. Η βιβλιοθήκη Κοραή αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες βιβλιοθήκες της Ελλάδος και από τελεί το πνευματικό παιδί του Αδαμάντιου Κοραή. Ιδρύθηκε το 1792 και φιλοξένησε στην αρχή βιβλία κυρίως του Αδμάντιου Κοραή και φίλων του, κυρίως Ελλήνων λογίων του εξωτερικού.

Με την φροντίδα του εμπλουτιζόταν από την ετήσια εισφορά 3000 γροσίων της Κοινότητας για αγορά νεοεκδοθέντων συγγραμμάτων, καθώς και από τη συνδρομή των φιλελλήνων σοφών της Ευρώπης, που ανταποκρινόμενοι στην έκκληση του Κοραή έστελναν δωρεάν τα πολύτιμα έργα τους. 

ο Ναυτικό Μουσείο Χίου στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό αρχοντικό του ζεύγους Αναστασίου και Μαρουκώς Πατέρα. Πρόκειται για κτίριο του 19ου αιώνα το οποίο δωρίστηκε το 1991 για να αποτελέσει το σημερινό μουσείο. Η μεγάλη ιστορία της Χίου με τη θάλασσα δημιούργησε την ανάγκη να εικονογραφηθεί το τμήμα αυτό του νησιού.

Στις συλλογές του μουσείου βρίσκονται αξιόλογα εκθέματα  όπως πορτρέτα ιστιοφόρων και ατμοκίνητων πλοίων Χιωτών. Επίσης, εκτίθενται ομοιώματα πλοίων και φωτογραφίες από τη ναυτική ζωή και όργανα ναυσιπλοΐας. Στην αυλή του μουσείου υπάρχει μνημείο αφιερωμένο στους χαμένους ναυτικούς του νησιού.  

Στο βόρειο τμήμα της πόλης της Χίου, στην περιοχή Ταμπάκικα, παλαιά βιομηχανική ζώνη, δεσπόζουν τέσσερις αποκατεστημένοι ανεμόμυλοι. Οι ανεμόμυλοι αυτοί, μαζί με άλλους που υπήρχαν στην ίδια περιοχή, εξυπηρετούσαν τις ανάγκες των γειτονικών βυρσοδεψείων (ταμπάκικων), των εργαστηρίων στα οποία γινόταν κατεργασία δερμάτων στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα. 

Οι ανεμόμυλοι των Ταμπάκικων, με δύο πατώματα και ύψος περίπου 10 μ., ανήκουν στην κατηγορία του συνήθους πέτρινου μεσογειακού πυργόμυλου και οικοδομήθηκαν μετά τον καταστρεπτικό σεισμό του 1881. Ξεχωριστό τοπόσημο της πόλης της Χίου, οι μύλοι στα Ταμπάκικα αποτελούν για την τοπική κοινωνία της Χίου ένα μνημείο μεγάλης ιστορικής και αισθητικής αξίας.

Τόπος εύφορος, γεμάτος ιστορία, αρώματα και χρώματα, ο κάμπος Χίου απλώνεται στην ανατολική πλευρά του νησιού και αποτελεί ένα μοναδικό οικιστικό γεωργικό σύνολο, όπου συνυπάρχουν περιβόλια εσπεριδοειδών με μεγαλοπρεπή αρχοντικά.

Ο Κάμπος της Χίου είναι από τις πιο παράξενες και πιο διαλεχτές γωνιές της ελληνικής γης, με αριστοκρατικές αυλόπορτες, λιθαναγλυφα οικόσημα που κρύβουν σαν θησαυρό τα αρχοντικά.

Η Χίος μετρά κάπου 90 παραλίες. Δεν θα δυσκολευτείτε να βρείτε γραφικούς όρμους και χρυσαφιές αμμουδιές που δεν πνίγονται απ’ τον τουρισμό, ακόμα και στο απόγειο του καλοκαιριού.

Μια βουτιά, όμως, πρέπει να την ρίξετε οπωσδήποτε στα ποιητικά Μαύρα Βόλια. Πρόκειται για την πιο ξακουστή παραλία του νησιού, που βρίσκεται λίγα βήματα απ’ το λιμανάκι του Εμπορειού. Οι βουτιές εδώ είναι μια εμπειρία αλλιώτικη, μια και τα μαύρα βότσαλα σε συνδυασμό με τους άγριους πίσω βράχους ενισχύουν τη δραματική όψη του κόλπου. Ακόμα και τα πεντακάθαρα – και πολύ παγωμένα! – νερά παίρνουν μια ανάλογη σκούρα μπλε απόχρωση λόγω του ηφαιστειογενούς τοπίου.

Ένα από τα ωραιότερα χωριά του νησιού, τα Μεστά, βρίσκεται 35 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης της Χίου. Πρόκειται για μεσαιωνικό χωριό, χαρακτηρισμένο ως διατηρητέο μνημείο.

Τα σπίτια, μικρά και πέτρινα, χτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο, σχηματίζουν στην εξωτερική περίμετρο του οικισμού ένα ισχυρό προστατευτικό τείχος.

Η βόλτα στα μικρά σοκάκια του χωριού, κάτω από τις καμάρες που σχηματίζουν τα μπαλκόνια, προσφέρει στον επισκέπτη μια μοναδική εμπειρία.

Να δοκιμάσετε το μεστούσικο κρασί, και κυρίως τη σούμα.

Η σούμα είναι ένα ακόμη ποτό που φτιάχνεται στην περιοχή. Παράγεται από την απόσταξη σύκων και σταφυλιών και είναι ποτό για γερούς πότες, αλλά αγνό και με ιδιαίτερη γεύση.

Από τα πιο γνωστά Μαστιχοχώρια είναι το Πυργί, από τα μεγαλύτερα χωριά της Χίου, με 1044 μόνιμους κατοίκους. Τα σπίτια στο Πυργί είναι στολισμένα με τα “Ξυστά” μια τεχνοτροπία με ανάγλυφα γραμμικά σχέδια τα οποία ομορφαίνουν τον εξωτερικό χώρο του σπιτιού. Επίσης, κάθε χρόνο στο πανηγύρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, στο χωριό χορεύεται ο τοπικός Πυργούσικος χορός.

Το Μουσείο Μαστίχας Χίου στοχεύει στο να αποτυπώσει την τεχνική της παραδοσιακής καλλιέργειας και την εκμηχάνιση της επεξεργασίας της μαστίχας, αλλά και να αναδείξει την πορεία της εκμετάλλευσής της μέσα στο χρόνο. Βρίσκεται σε μια πλαγιά απέναντι από το μεσαιωνικό μαστιχοχώρι Πυργί, μέσα σε ένα περιβόλι πρότυπης καλλιέργειας μαστιχόδεντρων. Ο επισκέπτης φτάνει στο υψηλότερο σημείο του γηπέδου.

Η πανοραμική θέα του τοπίου απλώνεται μπροστά του δίχως να την εμποδίζει κανένας κτιριακός όγκος. Το μουσείο αποκαλύπτεται σταδιακά στο επισκέπτη, καθώς αυτός κατεβαίνει την πλαγιά, μέσα από μια διαδοχή σκεπασμένων, κλειστών κι ανοιχτών χώρων.

Η Νέα Μονή, μοναστήρι του 11ου αιώνα και Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, αποτελεί must see στο νησί της Χίου. Όχι μόνο για τα σημαντικά ψηφιδωτά, δείγμα της τεχνοτροπίας της εποχής στην Κωνσταντινούπολη, ούτε χάρη στη μοναδική φύση που μπορείτε να απολαύσετε εκεί. Αποτελεί ταυτόχρονα την έναρξη μιας διαδρομής προς τους μεσαιωνικούς οικισμούς της κεντρικής Χίου, τον  Ανάβατο και τα  Αυγώνυμα.

Στα 3χλμ. από τους Ολύμπους βρίσκεται το σπηλαιοβάραθρο της Συκιάς με σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Έχει μέγιστο βάθος 57 μέτρα και βρίσκεται σε υψόμετρο 100 περίπου μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Ο κεντρικός του θάλαμος έχει διαστάσεις 40 Χ 40.

Η αρχή της δημιουργίας του τοποθετείται στο Ανώτερο Ιουρασσικό (πριν 150 εκατομμύρια χρόνια) ενώ η ολοκλήρωση τους κατά το Κενοζωϊκό (πριν 50 εκατομμύρια χρόνια)

Το πιο καλοδιατηρημένο μεσαιωνικό χωριό του νησιού, τα Μεστά, βρίσκονται στο νοτιοδυτικό άκρο της Χίου, αποτελώντας ταυτόχρονα το πιο απομακρυσμένο χωριό των Μαστιχοχωρίων. Χτίστηκε την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας με μία μοναδική αρχιτεκτονική σε πενταγωνικό σχήμα, με σπίτια κολλημένα το ένα δίπλα στο άλλο που δεν έχουν παράθυρα στην εξωτερική πλευρά, καθώς έπαιζαν το ρόλο του τείχους.

Το χωριό έχει αρκετές εκκλησίες οι οποίες είναι ενταγμένες στον πολεοδομικό ιστό και ξεχωρίζουν μόνο από το λίγο παραπάνω ύψος που έχουν από τα τριγύρω σπίτια. Οι δρόμοι που συνδέουν την κεντρική πλατεία του χωριού με τις πύλες εξόδου από το κάστρο είναι λίγοι και στενοί, και από αυτούς ξεκινούν άλλοι μικρότεροι που δημιουργούν ένα περίπλοκο δίκτυο που συνήθως καταλήγει σε κάποιο αδιέξοδο.

Στο κέντρο των Μεστών είναι η κεντρική πλατεία, με ταβέρνες και καφενεία, αλλά και η εκκλησία των Ταξιαρχών, η σημαντικότερη εκκλησία του χωριού, χτισμένη στη θέση του παλιού κυκλικού πύργου του κάστρου.

Είναι μια παραθαλάσσια πόλη, τέσσερα χιλιόμετρα βόρεια της πόλης της Χίου και Νοτιοανατολικά του βουνού Αίπος. Ο Βροντάδος είναι πλέον ενωμένος με την πόλη της Χίου. Ο πληθυσμός του είναι 4500 άνθρωποι πολλοί από τους οποίους είναι ναυτικοί. Ο βράχος της Δασκαλόπετρας, πάνω από την βορειότερη παραλία του Βροντάδου, είναι ένα από τα πιο γνωστά μνημεία του νησιού.

Ο Βροντάδος είναι γνωστός για το έθιμο του Ρουκετοπόλεμου -μεταξύ δύο εκκλησιών- το Πάσχα. Στο Βροντάδο της Χίου οι δύο μεγαλύτερες ενορίες της Παναγίας Ερειθιανής και του Αγίου Μάρκου αναβιώνουν το βράδυ της Ανάστασης ένα έθιμο οι ρίζες του οποίου χάνονται στα βάθη του χρόνου. Αυτοσχέδιες ρουκέτες που κατασκευάζουν συνεργεία ρουκετατζήδων όλη τη χρονιά εκτοξεύονται ανάμεσα στα αντίπαλα συνεργεία των δύο ενοριών σηματοδοτώντας τη νίκη της ζωής επί του θανάτου, την αρχή της άνοιξης, και την πιο λαμπρή Ανάσταση που θα ζήσετε ποτ

Είναι ένα μικρό νησί κοντά στο βορειοδυτικό τμήμα της Χίου με 400 περίπου κατοίκους. Τα Ψαρά είναι η γενέτειρα του επαναστάτη και ήρωα Κανάρη. Τα Ψαρά αφιέρωσαν τον εμπορικό τους στόλο -τον τρίτο μεγαλύτερο το 1820 στην Ελλάδα μετά από εκείνον της Ύδρας και των Σπετσών- για την απελευθέρωση και πλήρωσαν ακριβά γι’ αυτό.

Λέγεται ότι 3.000 από τους 30.000 κατοίκους δραπέτευσαν σε μικρές βάρκες οι οποίες ήταν σωστικές του γαλλικού στόλου, αλλά η πλειοψηφία οπισθοχώρησε στην μπαρουταποθήκη στην κορυφή ενός λόφου και ανατίναξαν τους εαυτούς τους καθώς δεν ήθελαν να παραδοθούν στους αντιπάλους.

Διαβάστε στην συνέχεια:

• Μυτιλήνη | Ταξιδεύουμε στην μυθική Λέσβο
• Ικαρία | Ανακαλύπτουμε το νησί των χαλαρών ρυθμών