Έδεσσα | Τι να δείς στην μαγική πόλη του νερού

Από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της πόλης είναι το πάρκο των καταρρακτών, το οποίο βρίσκεται στην άκρη της πόλης. Η Έδεσσα έχει δώδεκα καταρράκτες, ωστόσο μόνο οι δύο είναι επισκέψιμοι για το κοινό και την άνοιξη είναι η κατάλληλη εποχή για να τους επισκεφτείτε περνώντας χρόνο και βγάζοντας φωτογραφίες.

Ο μεγάλος καταρράκτης, γνωστός ως Κάρανος, έχει ύψος 70 μέτρα και το βράδυ φωταγωγείται -κάθε ώρα της ημέρας είναι εντυπωσιακό και προσωπικά πήγα και πρωί και βράδυ με τα φώτα να κάνουν ακόμα πιο ειδυλλιακό το τοπίο. Σίγουρα αυτό που τους κάνει να διαφέρουν παγκοσμίως είναι ότι βρίσκονται στο κέντρο της πόλης και όχι σε κάποιο απόκρυφο σημείο.

Ο χώρος είναι προσβάσιμος με σκαλοπάτια που οδηγούν σε διάφορα σημεία θέας ακόμη & κάτω από τον Καταρράκτες, ενώ το νερό των Καταρρακτών προέρχεται από τις πηγές του υγροτόπου Αγρα-Βρυτών-Νησίου οι οποίες τροφοδοτούνται από τα χιόνια του Καϊμάκτσαλάν

Τι να πρωτοπώ για την όμορφη ιστορική συνοικία της Έδεσσας. Είναι σαν ένα ταξίδι στο χρόνο. Το Βαρόσι ήταν η πρώτη χριστιανική συνοικία ως εξέλιξη του βυζαντινού οικισμού που βρισκόταν εκεί. Το 1944 οι Ναζί έκαψαν το μεγαλύτερο μέρος της συνοικίας για να αποτρέψουν αντιστασιακούς να διαφύγουν στο κάμπο.

Τις τελευταίες δεκαετίες κάποια από τα σπίτια ανακατασκευάζονται θυμίζοντας την παλιά τους αίγλη στους επισκέπτες, όπως το αρχοντικό Βαλάσα το οποίο χτίστηκε το 1841. Κάποια από τα αναπαλαιωμένα κτίρια σήμερα λειτουργούν και ως καταλύματα

Η συνοικία Βαρόσι είναι ένα από τα ωραιότερα αξιοθέατα της Πόλης, και σίγουρα δεν πρέπει να χάσει κανείς την ευκαιρία να την επισκεφθεί εάν πραγματοποιήσει μία εκδρομή στην Έδεσσα. Στο τέλος της βόλτας στη συνοικία βρίσκεται το σημείο ψηλός βράχος. Από εκεί μπορείς να θαυμάσεις την υπέροχη θέα στο χρωματιστό κάμπο του νομού Πέλλας.

Στο άκρο της συνοικίας Βαρόσι θα βρείτε την τοποθεσία “Ψηλός Βράχος”, ένα φανταστικό μέρος στην πόλη όπου μπορείτε να απολαύσετε τη θέα στην κοιλάδα της Έδεσσας και της Πέλλας, το όρος Βέρμιο και την αρχαία πόλη. Εάν ο καιρός είναι καλός, μπορείτε να δείτε μέχρι και το όρος Άθως. Η περιοχή είχε καεί από τους Γερμανούς την περίοδο της Κατοχής και αναδιαμορφώθηκε μέσα στη δεκαετία του ’60.

Το κανναβουργείο της Έδεσσας βρίσκεται δίπλα στους μύλους, στην τοποθεσία ‘Μεγάλος Κρημνός’ λίγο έξω από το Βαρόσι, την παλιά συνοικία της πόλης.

Πρόκειται για ένα εργοστάσιο που παρήγαγε σχοινιά και σπάγκους από ινδική κάνναβη η οποία εισαγόταν από το Μπενάρες.
Η διαδικασία κατεργασίας της κάνναβης και κατασκευής των σχοινιών ήταν δύσκολη αλλά εξαιρετικά μεθοδική και το εργοστάσιο γνώρισε ημέρες μεγάλης ακμής κατά το Μεσοπόλεμο, οπότε και προμήθευε σχεδόν αποκλειστικά το μεγαλύτερο μέρος της χώρας.

Το εργοστάσιο παρήκμασε μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο το 1983. Σήμερα, αναπλάθεται με στόχο να αποτελέσει πόλο έλξης και χώρο μάθησης, που θα συμβάλει στην αναβίωση της ιστορίας της περιοχής.

Ανάμεσα στο Βαρόσι και το Πάρκο των Καταρρακτών, η περιοχή των μύλων που λειτουργούσαν έως το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, εκμεταλλευόμενοι τη δύναμη των άφθονων νερών της Έδεσσας, θυμίζουν τη μεγάλη βιομηχανική ανάπτυξη που είχε γνωρίσει η πόλη εκείνη την περίοδο. Ένας από αυτούς, το σησαμοτριβείο του παλιού μύλου Περτσεμλή, που έχει παραχωρηθεί -όπως όλοι οι μύλοι- στον Δήμο Έδεσσας, συντηρήθηκε, ανακαινίστηκε και λειτουργεί από το 2016 ως ο «Μύλος της Γεύσης».

Στους επισκέπτες προσφέρεται η δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με την τοπική γαστρονομία και τα προϊόντα της περιοχής, αλλά και να ενημερωθούν γενικότερα για τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής. Παράλληλα, παρέχονται πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τον τρόπο λειτουργίας του παλιού σησαμοτριβείου, του μοναδικού με κινητήρια δύναμη το νερό στην Ελλάδα.

Σε μικρή απόσταση από το πάρκο των Καταρρακτών συναντάμε την παλιά βιομηχανική υδροκίνητη ζώνη της Έδεσσας, γνωστή ως περιοχή των Mύλων. H αφθονία των υδάτων σε συνδυασμό με τις έντονες κλίσεις του εδάφους έδωσαν την δυνατότητα εκμετάλλευσης της υδροκίνησης από τα αρχαία χρόνια (υδραλέτης).

Aπό την περιοχή του Λόγγου έως την άκρη του πλατώματος του υψίπεδου της Έδεσσας κατά μήκος του φρυδιού της πόλης, όπου καταλήγουν οι διακλαδώσεις των υδάτων του ποταμού Eδεσσαίου, πλάι στο πάρκο των καταρρακτών εγκαταστάθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα τα πρώτα εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας και εργαστήρια της παλιάς βιομηχανικής ζώνης της Έδεσσας.

Η περιοχή είναι γνωστή ως “Μύλοι” και είναι μοναδική σε έκταση υδροκίνητων παραγωγικών μονάδων στον ελλαδικό χώρο. Oι έντονες κλίσεις του εδάφους και η αφθονία των νερών έδωσαν από τα βυζαντινά ακόμα χρόνια την δυνατότητα εκμετάλλευσης της υδροκίνησης. Eκείνη την εποχή οργανώθηκαν στην περιοχή οι πρώτοι αλευρόμυλοι, σησαμοτριβεία, βυρσοδεψία και νεροτριβεία.

Η «Πόλη των Νερών» διαθέτει το χαρακτηριστικότερο γεφύρι της απέναντι στο δημαρχείο της Έδεσσας, μέσα σε ένα σκηνικό εντυπωσιακής φυσικής ομορφιάς. Η γέφυρα «Κιουπρί», που η μεγάλη σημασία της στα χρόνια που χτίστηκε, ώστε να έχουν πρόσβαση οι κάτοικοι στα χωράφια πέρα από το ποτάμι, χαρακτήρισε όλη τη γύρω περιοχή, περνά πάνω από τον Εδεσσαίο (Βόδα) από τον 18ο – 19ο αιώνα, αν και πολλοί κάτοικοι την αποκαλούν ως «βυζαντινή». Η ονομασία της απλή: «Κιουπρί» στα τουρκικά σημαίνει «γέφυρα».

Η αρχαία πόλη της Έδεσσας βρίσκεται στους πρόποδες της νέας. Στον Αρχαιολογικό Χώρο Λόγγου αξίζει να αφιερώσετε λίγο χρόνο ώστε να γνωρίσετε καλύτερα την ιστορία του τόπου. Με φόντο τη σημερινή Έδεσσα, θα δείτε τα ερείπια με υπολείμματα τειχών από την πρώιμη Βυζαντινή περίοδο, την πλακόστρωτη κεντρική οδό, ερείπια από τις κατοικίες και τα δημόσια κτίρια. Μαζί με την Ακρόπολη που βρισκόταν πάνω στον βράχο, αποτέλεσε στρατηγικό σημείο, καθώς περνούσε από εκεί η αρχαία Εγνατία Οδός.

Το Λαογραφικό Εθνολογικό Μουσείο Έδεσσας είναι ένας σημαντικός πολιτιστικός χώρος που προβάλλει την ιστορία, την παράδοση και την καθημερινή ζωή της περιοχής της Έδεσσας και της ευρύτερης Μακεδονίας. Το μουσείο φιλοξενεί μια πλούσια συλλογή εκθεμάτων που αφορούν τη λαογραφική και εθνολογική κληρονομιά, δίνοντας έμφαση στις συνήθειες, τα έθιμα, την εργασία και τον πολιτισμό των κατοίκων της περιοχής.

Το μουσείο περιλαμβάνει αντικείμενα που χρονολογούνται από τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα, τα οποία αντικατοπτρίζουν την παραδοσιακή ζωή και τις κοινωνικές δραστηριότητες των κατοίκων της Έδεσσας.

Το μουσείο διοργανώνει και θεματικές εκθέσεις που εστιάζουν σε συγκεκριμένες πτυχές της πολιτιστικής κληρονομιάς της Έδεσσας, όπως η μουσική, τα παραδοσιακά επαγγέλματα και τα θρησκευτικά έθιμα. Αυτές οι εκθέσεις παρέχουν μια πιο βαθιά ματιά στις συνήθειες και τις κοινωνικές δομές που επηρέασαν την περιοχή.

Λουτρά Πόζαρ

Τα Λουτρά Πόζαρ απέχουν 35 χλμ. από την Έδεσσα. Η περιοχή είναι γνωστή από τα πανάρχαια χρόνια για την ιαματική δράση των νερών της που πηγάζουν από τα σπλάχνα του βουνού και έχουν σταθερή θερμοκρασία 37 βαθμών Κελσίου. Η ωριαία παροχή φτάνει τα 650 κυβικά μέτρα, αρκετή για τη λειτουργία του υδροθεραπευτηρίου και της ανοικτής πισίνας.

Παλαιός Άγιος Αθανάσιος

Σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από την πόλη της Έδεσσας, σε υψόμετρο 750 μέτρων και πολύ κοντά στο χιονοδρομικό κέντρο Bόρας, βρίσκεται ο παραδοσιακός διατηρητέος οικισμός του Aγίου Aθανασίου (ή Tσέγανη), ένα πανέμορφο τουριστικό χωριό με κεραμοσκεπή κτήρια, δείγματα της πολύ ενδιαφέρουσας παραδοσιακής μακεδονικής αρχιτεκτονικής, που συνδυάζεται απόλυτα με το φυσικό τοπίο της περιοχής.

Χιονοδρομικό Καϊμάκτσαλαν

Μόλις 40 χιλιόμετρα από την Έδεσσα, το χιονοδρομικό κέντρο Καϊμάκτσαλαν προσφέρει εκπληκτικές πίστες για σκι και snowboard. Η περιοχή είναι ιδανική για χειμερινές εξορμήσεις και παρέχει καταλύματα για διαμονή.

Διαβάστε στην συνέχεια:

• Καστοριά | Τι αξίζει να κάνετε και να δείτε
• Καταφύγιο Σμόλικα | Μια εμπειρία που δεν πρέπει να χάσεις